Waar blijft het positieve verhaal?

In december 2016 toegestuurd naar Trouw, Volkskrant en Financieel Dagblad, niet gepubliceerd

 

Volkomen verbijsterd maak ik, geboren tijdens de Tweede Wereldoorlog, de huidige ondergang mee van de democratie en van de Westerse beschaving. De ene na de andere democratisch gekozen leider ontpopt zich als een dictator, maar dat kan het electoraat kennelijk niets schelen. Het ene na het andere referendum wordt gewonnen door de exploitanten van “das gesundenes Volksempfinden”. Het rampenscenario bestaande uit Brexit, Trump in het Witte Huis en Le Pen in het Élysée, is nu voor tweederde deel voltrokken. Het enige wat wij, Nederlanders,  nog  kunnen doen, is  om al onze Franse vrienden en relaties te vragen: “Lieve mensen, wij houden van Frankrijk en van de Franse cultuur. Stem in hemelsnaam  niet op Le Pen, want dan worden we weer vijanden, net zoals in vroeger eeuwen.”

Wat kunnen we echter verwachten van politici zoals Mark Rutte? Niets, want het ontbreekt hen aan wezenlijk leiderschap. Rutte heeft, toen hij voorzitter van de Europese Unie was, verzuimd om het goede voorbeeld te geven. Hij had het  afgesproken contingent vluchtelingen uit Italië en Griekenland in Nederland moeten toelaten, wat hij niet heeft gedaan. Als andere lidstaten dit goede voorbeeld hadden gevolgd, was het pro-Europese verhaal van premier Renzi geloofwaardig geweest, en had Renzi zijn  referendum wellicht gewonnen. En Rutte heeft nagelaten om tijdens het raadgevende Oekraïne-referendum duidelijk te melden dat een negatieve uitslag in strijd is met het landsbelang, en dat hij die uitslag daarom naast zich neer zal leggen.  Dat was zijn recht, en zelfs zijn politieke plicht. Zo gedraagt een leider zich.  Maar een politicus die trots is op het ontbreken van een eigen visie ontbreekt het uiteraard ook aan leiderschap. Pas nadat Rutte in Brussel alle hoeken van de kamer heeft gezien moet hij zich met een kunstgreep uit de penarie redden.

Nederland en Europa smachten naar leiders met een positief verhaal. Een inspirerend verhaal dat niet alleen de hoog-opgeleide kiezers aanspreekt, maar ook de kiezers die nu op Wilders  en Le Pen stemmen. Ik hoor tot dusver nergens een dergelijk verhaal.

In Nederland is een redelijk functionerende samenleving ontstaan, en Rutte is daar terecht trots op. We doen het goed op de meeste lijstjes. Maar er gebeurt te weinig om de toenemende ongelijkheid in rijkdom en welvaart te bestrijden. De ambitie behoort te zijn dat iedereen een bijdrage kan leveren, liefst in de vorm van betaald werk. De organisatie van de verzorgingsstaat is vastgelopen, en moet op de schop, wellicht met een basisinkomen voor iedereen. De inkomstenbelasting in de laagste schijven omlaag, de BTW omhoog. Een progressiefactor in de vermogensbelasting want miljonairs hebben beleggingsmogelijkheden die kleine spaarders niet hebben. Maar wel met aftrekmogelijkheden voor groene investeringen, want die zijn broodnodig om de energietransitie te financieren. Zonnecentrales bouwen en kolencentrales sluiten, in Nederland en in de ontwikkelingslanden. Mobilisatie van het overvloedig aanwezige kapitaal om met groene investeringen de economie aan te jagen en werkgelegenheid te creëren . Dit is het positieve verhaal dat ik van onze politieke leiders wil horen.

De huidige stemmers op Wilders en Le Pen  zijn boos.  Het is volgens hen allemaal de schuld van de moslims  en van de elite. Vele mensen kunnen nu eenmaal niet leven zonder een vijandbeeld. In het positieve verhaal wordt  hun woede  niet meer op groepen gericht, maar op de individuen uit die groepen die de samenleving verstieren. In het positieve verhaal worden de jihadisten bestreden, en managers die uitsluitend het aandeelhoudersbelang dienen, bonusbeluste bankiers,  graaiende bestuurders,  politici die het partijbelang altijd boven het landsbelang stellen, corrupte ambtenaren, fraudeurs, enz.  aangepakt. Kortom, ieder individu  die crimineel of niet-integer handelt verdient de hoon van het volk. Maar als lid van een groep mag iedereen in Nederland blijven meedoen, dat is de essentie. Discriminatie is en blijft uit den boze.

Waar blijven de visionaire politici die de vrijheidslievende, verantwoordelijke en sociaal bewuste Nederlanders meenemen met een toekomst-gericht verhaal waarin zij, samen met onze Europese vrienden, gaan bouwen aan een betere, schonere, en rechtvaardiger wereld?

 

Evert du Marchie van Voorthuysen

Knus maar onveilig

Gepubliceerd in Trouw, 14 juni 2016

Thierry Baudet wil dat Nederland uit de EU stapt onder het motto “klein maar fijn”, (Opinie, 11 juni). Het doet mij denken aan de jaren vijftig, toen ik als schooljongen logeerde bij een oom die burgemeester was van een plattelandsgemeente in Gelderland. Er was consternatie over een ongewenste landloper, maar tijdens het avondeten kon mijn oom melden dat de man over de gemeentegrens was gezet. Probleem opgelost, we konden rustig naar bed. Net als in de jaren voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog, toen minister-president Colijn verklaarde: “Gaat u rustig slapen, de regering waakt.” Baudet etaleert een nostalgisch verlangen naar de wereld van Swiebertje en Bromsnor, een wereld zonder grote problemen en gevaren. Ik heb echter meer vertrouwen in de volkswijsheid “samen sterk” en ben daarom met overtuiging voor handhaving van het Nederlandse EU-lidmaatschap.

 

Evert du Marchie van Voorthuysen, Haren

Shell en power to gas

Gepubliceerd in Financieel Dagblad, 4 juni 2016.

Yuri Sebregts, directeur onderzoek en ontwikkeling van Shell, stelt in FD van 26 mei dat er voor vliegtuigen, schepen en fabrieken nog geen goede technologie beschikbaar is om fossiele brandstoffen te vervangen. Deze technologie is echter wel in aantocht, en heet Power-To-Gas (P2G) en Carbon Capture and Utilization Fuels (CCU-Fuels). De ingrediënten zijn zonne-energie, waterstof en CO2.  Zonne-energie is in de zonnige landen al goedkoop geworden. Shell is reeds actief met waterstof en met de invang van CO2, en bevindt zich  dus in een uitstekende uitgangspositie. Men zou daarom verwachten dat Shell in zijn R&D-programma ruim aandacht geeft aan P2G en CCU, maar dat is niet het geval.

 

Op de recente aandeelhoudersvergadering stelde ik de vraag of Shell plannen  heeft om P2G te gaan toepassen. Het antwoord van CEO Ben van Beurden was negatief, met als argument dat dit een verliesgevende activiteit is. P2G te beschouwen als een innovatieve investering in de toekomst komt kennelijk niet op bij Van Beurden. Dit lijkt mij nogal kortzichtig.

 

Dr.E.H. du Marchie van Voorthuysen, stichting voor Grootschalige Exploitatie van Zonne-ENergie (GEZEN).

Het Zon-Wind-Gas Scenario als duurzaamste oplossing voor Nederland

 

Toegestuurd naar Trouw op 16 mei 2016, maar niet geplaatst.

In een hartverwarmende mondiale eensgezindheid ondertekenden 171 landen op Earth Day, 22 april, het klimaatverdrag van Parijs. Hiermee bindt de wereld de strijd aan tegen de klimaatverandering, de grootste bedreiging van de mensheid. Het volk verwacht nu leiding van de regering; het leveren van veiligheid is immers de kerntaak van de overheid.

 

Maar, helaas, in Nederland wordt daar heel anders over gedacht. Minister Kamp geeft in het “Energierapport – Transitie naar  Duurzaam”, dat hij begin dit jaar heeft gepubliceerd, een keurig overzicht van alle mogelijkheden, met maar liefst 22 energiescenario’s voor 2050 waarin de kool en de geit worden gespaard; heldere keuzes worden niet gemaakt.

 

Dat moet anders. Er moet een Rijksdienst voor Energie en Klimaat komen, zoals in het verleden de Dienst Zuiderzeewerken en de Dienst Deltawerken, met als taak het voeren van de regie over een ambitieus, aansprekend en effectief plan. Het Zon-Wind-Gas Scenario, dat wij afgelopen jaren hebben ontwikkeld, is zo’n plan. Dit scenario is niet alleen voor Nederland relevant, maar ook voor onze Europese buurlanden.

 

Zonne-energie en windenergie worden onze voornaamste energiebronnen. Alle daken die daar maar enigszins geschikt voor zijn worden voorzien van zonnepanelen (voor elektriciteit) en zonnecollectoren (voor warmte). De opbrengst is dan nog steeds veel te laag, daarom moet 5 tot 10% van het landoppervlak worden bedekt met zonnepanelen. Windturbines, die voornamelijk op zee zullen staan, voorzien in ongeveer een derde deel van de energiebehoefte van huishoudens, bedrijven en transportmiddelen.

 

Het grootste probleem is niet financieel (de technologie wordt immers steeds goedkoper), maar de wisselende beschikbaarheid van de zon en de wind. Het is een absolute eis dat de hernieuwbare energie kan  worden opgeslagen, zowel voor een korte periode  (overbrugging van dag en nacht, wat goed kan met batterijen) als voor een  lange periode (overbrugging van zomer en winter). De opbrengst van de zonnepanelen is immers  ‘s winters een factor 10 lager dan in de zomer.

 

In het Zon-Wind-Gas Scenario speelt methaan, het gas dat we kennen als het voornaamste bestanddeel van aardgas, de hoofdrol in de opslag voor de lange periode. Het overschot aan zonne-energie in de zomer wordt  benut om in gasfabrieken uit water (H2O) en koolstofdioxide (CO2) methaan (CH4) te produceren, dat wordt opgeslagen in bestaande aardgasvelden. Deze technologie staat bekend als  Power-to-Gas (P2G). In de winter wordt het methaan verbrand in elektrische centrales. Deze centrales staan verspreid nabij bevolkingscentra en  in  tuinbouwgebieden waardoor de afvalwarmte via warmtenetten aan huishoudens en kassen kan worden geleverd. De kooldioxide die hierbij ontstaat wordt terug gevoerd naar de gasfabrieken, in een gesloten circulair systeem met opslagcapaciteit.  De warmtenetten worden daarnaast gevoed met warmte uit bijv. geothermie. Het methaan wordt tevens in de industrie gebruikt om o.a. vloeibare brandstoffen voor de transportsector te maken.

De woningen en gebouwen in de gebieden zonder warmtenet  worden extra geïsoleerd en verwarmd met elektrische warmtepompen.

 

Door een deel van de zonne-energie op te wekken in zonnespiegelcentrales in Zuid-Europa en Noord Afrika hoeft er minder geïnvesteerd te worden in batterijen. Ook de behoefte aan P2G daalt aanzienlijk omdat het verschil tussen de zomeropbrengst en de winteropbrengst veel kleiner is dan in Nederland.

 

Alle technologie die in  het Zon-Wind-Gas  Scenario gebruikt wordt is bewezen en getest. Er is geen enkele reden waarom we zouden wachten met de implementatie. Wachten is op den duur veel kostbaarder dan een onmiddellijke uitvoering van de voor dit scenario benodigde  investeringen.

 

Dr. Evert du Marchie van Voorthuysen, directeur van de Stichting GEZEN (Grootschalige Exploitatie van Zonne-ENergie)

Drs. Bert Landman, onafhankelijk consultant        .

Drs. Simon Kalf, voorzitter ASPO-NL