Het Duitse energiebedrijf E.On (lid van het DESERTEC Consortium) stelt 6 milioen euro beschikbaar voor wetenschappelijk onderzoek naar verbeteringen voor de warmteopslag van CSP-centrales.
zie:www.eon.com/en/unternehmen/21282.jsp
In Berlijn werd de nu jaarlijkse grote CSP-conferentie gehouden onder de naam SolarPaces2009. Er waren 750 deelnemers uit het bedrijfsleven en de wetenschap, en er waren 200 wetenschappelijke bijdragen. Voor een uitgebreid verslag zie hier.
Vandaag is de 20 MW zonnetoren van het Spaanse energiebedrijf Abengoa Solar geopend door Koning Juan Carlos en de Europese Commissaris voor Energie en Transport, Andris Piebalgs. De toren staat in San Lucar la Mayor, 25 km ten Westen van Sevilla in Spanje. Lees de openingsrede van commissaris Piebalgs.
Het is natuurbeschermers in Californie gelukt om de bouw van een 440 MW zonnespiegelcentrale in de Mojave Woestijn tegen te houden. De belangen van de “bighorn mountain sheep” gingen voor die van het behoud van de beschaving, en voor het behoud van de duizenden soorten die zullen verdwijnen als de opwarming van de aarde werkelijk losbarst. Zie: link
De Engelse hoogleraar natuurkunde aan de Universiteit van Cambridge heeft een zeer leesbaar boek geschreven over energiebesparing en duurzame energieopwekking. De conclusie is dat dichtbevolkte landen zoals Engeland, Nederland en Duitsland onmogelijk hun gehele energiebehoefte kunnen dekken uit duurzame energie van eigen bodem, inclusief de kustwateren. Een economie die voor 100% onafhankelijk is van olie, kolen en gas zal niet kunnen bestaan zonder invoer van duurzame energie uit het (verre) buitenland, zoals zonnestroom uit CSP-centrales, aangevoerd met hoogspanningsleidingen die op gelijkstroom werken. Het boek kan uiteraard gekocht worden, maar is ook volledig op het internet te lezen, zie www.withouthotair.com .
Lees de uitgebreide recentie.
Vragen van het lid Van der Ham (D66) aan de ministers van Economische Zaken, van Buitenlandse Zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over Europese initiatieven om zonne-energie op te wekken in Afrika. (Ingezonden 19 juni 2009)
Een groep bestaande uit twintig grote duitse ondernemingen is van plan om binnen tien jaar zonnestroom uit Afrika aan duitse huishoudens te leveren. Met dat oogmerk gaan onder meer (verzekeraar) Münchener Rück, Siemens, de Deutsche Bank en RWE medio juli een consortium oprichten.
Het plan omvat de bouw van reusachtige CSP-centrales in Noord-Afrika en zal 400 miljard euro kosten. Daarmee is het een van de grootste private groene initiatieven aller tijden.
De groep wil binnen twee tot drie jaar concrete plannen op tafel leggen. De oprichtingsbijeenkomst zal op 13 juli in München plaatsvinden in aanwezigheid van ministeriële vertegenwoordigers en de
Club van Rome. Op middellange termijn streeft men naar deelname door partners uit andere europese landen en noord Afrika., van wie al positieve reacties zijn ontvangen. Hoewel in eerste instantie zekerheidsstelling in de vorm van bijvoorbeeld een feed-in stelsel onontbeerlijk zal zijn, verwacht men toch dat Desertec binnen 10 tot 15 jaar concurrerend zal zijn op de markt.
Voor meer informatie zie: www.sueddeutsche.de/wirtschaft/656/472183/text/ en
www.sueddeutsche.de/,ra3m1/wirtschaft/698/472225/text/
Na het gereedkomen van de 10 MW zonnetoren CSP centrale PS 10 in het westelijk van Sevilla gelegen Sanlúcar la Mayor in 2007, begon de Spaanse onderneming Abengoa vlak naast de PS 10 met de bouw van een soortgelijke maar twee keer zo grote centrale, de PS 20. Volgens de nieuws site CSP Today is deze CSP centrale nu klaar en levert nu 20 MW aan het Spaanse electriciteitsnet. Dit komt overeen met het verbruik van 12.000 huishoudens.
Het spiegelveld bestaat uit 1255 heliostaten van elk 120 m2 die de zonnestraling concentreren op de collector boven in de 160 meter hoge toren. De intree opening van de collector is 120 m2. In de collector wordt water onder 40 bar druk verhit tot 250˚C waarbij stoom ontstaat die de stoomturbine aandrijft. In tegenstelling tot de PS 10 heeft de PS 20 nog geen systeem voor warmteopslag. (De PS 10 kan hogedruk stoom opslaan in vier drukvaten, waarmee de centrale na zonsondergang nog een uur op vol vermogen kan blijven werken.)
De bouwkosten bedroegen €80 millioen. Op het zelfde terrein zullen in de toekomst nog meer CSP centrales verrijzen waaronder vijf trogspiegelcentrales van elk 50 MW. In totaal is voor 300 MW aan CSP capaciteit gepland.
In het veel bekeken gespreksprogramma Pauw en Witteman waren op 15 april 2009 twee gasten aanwezig:
Jeroen van der Veer, de hoogste baas van de grootste energie-onderneming van Nederland, Royal Dutch Shell, en Ahmed Aboutaleb, de nieuwe burgemeester van Rotterdam.
Tijdens de discussie over duurzame energie met Van der Veer luisterde Aboutaleb belangstellend mee, maar zweeg uiteraard, want een Nederlandse burgemeester dient zijn plaats te kennen, en is vrijwel altijd een leek op technisch gebied. Maar bij Aboutaleb ligt dit net even anders. Als Marokkaanse Nederlander met een technische opleiding is hij afgelopen jaren door een actief lid van het GEZEN/VZKC netwerk, Chris van Felius, goed voorgelicht over zonnespiegelenergie. En dat liet hij nu met grote zelfverzekerdheid merken, Van der Veer zat er beteuterd bij te kijken, en kreeg geen kans om er nog iets tegenin te brengen.
Hier volgt een transcriptie van het gehele fragment van de uitzending dat over duurzame energie ging.
Pauw:
Zullen we nog één aspect met u bespreken? Dat is de kans dat u Jeroen Groen wordt genoemd straks bij de afscheidsreceptie – hoe groot denkt u dat die is?
vd Veer:
Nou dat was een titel die volgens mij een keer (ik geloof in Buitenhof) tot stand is gekomen …. ik vond hem zeer eervol; mijn hart is groen, Shell is beslist nog groen maar je moet binnen het groene keuzes maken, we zetten in – we hebben dus net gezegd van biobrandstoffen dat niet met voedsel concurreert en waar we techniek aan kunnen toevoegen, daar gaan we binnen het investeringsgeld dat we voor de toekomst hebben extra op inzetten. Het is overigens niet zo – wat in een aantal media stond – dat wij ophouden met wind of ophouden met zonne-energie. Ik heb alleen gezegd: luister eens, voor nieuwe projecten en ook in deze economische tijden als de olieprijs laag is verdienen wij minder, uiteindelijk kan je dan ook minder investeren, we proberen de investeringen heel hoog te houden – dat is goed voor de energieleverantie in de toekomst, goed voor Shell hopen we natuurlijk ook, maar daarbinnen moet je dus keuzes maken en dan vinden we het logisch als we nu denken dat we dus inzetten op de duurzame biobrandstoffen waar je techniek aan kan toevoegen …..
Witteman:
Maar waarom niet op zonnepanelen en windmolens die – naar ik begrepen heb – als je die op alle daken in Nederland of in elk geval in gebieden die wat zonniger zijn zou aanbrengen dan zou je voor een groot gedeelte in de energie kunnen voorzien zonder dat je die olie die in de grond zit hoeft op te maken.
vd Veer:
Uiteindelijk – ik heb zonnepanelen op m’n dak – ik heb eens uitgerekend dat ik 103 jaar oud moet worden wil ik dat weer terugverdiend hebben, dat geeft dus het probleem aan ….
Witteman:
Heeft u wel de goeie zonnepanelen op uw dak?
vd Veer: Ja hoor
Witteman:
Heeft u wel een groot dak?
vd Veer: Maar dat maakt niet uit ….
Witteman: Maar u bagatelliseert het waarschijnlijk omdat u zegt: het levert onvoldoende op?
vd Veer: Nee. Wat het probleem is van zonnepanelen: het is fantastisch, met zon maak je elektriciteit maar als je uitrekent hoe duur die elektriciteit is, en als je de subsidie er uit haalt – want als het groot moet worden kan je het niet eindeloos subsidiëren als regering – dan is dat nog heel dure elektriciteit. Dat is één kant van de zaak.
Witteman:
Maar als je maar genoeg investeert erin – stel dat Shell dat zou doen – dan gaat het sneller, dan wordt het goedkoper, dan krijg je een positieve cirkel.
vd Veer:
Wij denken dus dat dat niet zo makkelijk is, wij denken als je nu heel veel – dat is de mening van Shell – als wij nu heel veel investeren in de bestaande zonnetechnologie dan bouw je een heel grote prodctiecapaciteit, wat dan nog steeds te duur is voor de klanten om te kopen. Dus dat schiet niet op.
Pauw:
Nou wordt er veel gesproken – ook hier aan tafel al een aantal keren – rondom de gevolgen van deze crisis, we zouden elektrisch moeten rijden. Kunnen we dan ook elektrisch bij Shell tanken? Bent u daar zo ver voor binnen drie en …
vd Veer:
Je hebt nu ongeveer zes miljard mensen op de aarde en zeg één miljard auto’s. Over veertig jaar hebben we denken we negen miljard mensen en waarschijnlijk – laten we hopen dat het goed gaat met de mensen – een paar miljard auto’s. Het is haast niet voorstelbaar dat je al die benzine en dieselolie kan winnenvoor de dubbele hoeveelheid auto’s. Dus wat kan je doen? Je kan die auto’s zuiniger maken zodat ze meer kilometers rijden op een liter, maar er kan ook plaats zijn voor elektrische auto’s. Dat vinden we bij Shell helemaal geen bezwaar, misschien moet je dan heel snel accu’s kunnen wisselen, nou daar kunnen we misschien wat op verzinnen; je komt bij het accustation aan of het benzinestation – accu eruit, andere accu erin – je kunt nog steeds je sandwiches kopen. Wij zijn gewone normale ondernemers dus wij zien dat wel zitten. Overigens is het natuurlijk wel zo, die elektriciteit moet van iets gemaakt worden en als dat van kolen is dan schiet je qua milieu waarschijnlijk niet zo veel op tenzij je daar weer dingen aan kan doen.
Aboutaleb:
Daar wil ik twee opmekingen over maken. De eerste is: zonnepanelen is lang niet meer de meest interessante hoogrendementtechnologie van zonne-energie. In Spanje wordt op ‘t ogenblik gewerkt (ik geef toe, daar is iets meer zon beschikbaar) met heel andere technologie waarbij met spiegels zon wordt gereflecteerd naar grote ketels en daar wordt dan weer elektriciteit uit gewonnen. Dat is echt voor grootschalige opwekking van elektriciteit erg relevant, wat dat betreft denk ik dat echt zal interessant zijn als grote bedrijven als Shell ook daar echt ook de oog niet helemaal voor verliezen maar dat doet Shell naar ik begrepen heb niet, en in Rotterdam kun je echt elektrisch tanken, bij ….
Pauw:
Hoe lang duurt dat?
Aboutaleb:
Ik heb vandaag in zo’n elektrische auto gereden, ik moet zeggen dat het echt reuze meevalt, je kunt in de buurt van de Doelen gewoon een stekker in een paal stoppen en dan kun je elektrisch tanken in Rotterdam.
Witteman:
Je moet dan wel die stekker er weer uit trekken anders zit je met dat snoer de hele tijd aan de auto ….
Aboutaleb:
Dat is ook zo. Maar het kan dus wel; zeker voor het stadsverkeer is dat prima te doen.
(Er wordt hierna op een ander onderwerp overgestapt)
Slotcommentaar van Evert van Voorthuysen:
Shell wil tot op de dag van vandaag niets wil weten van Concentrating Solar Power (CSP). Dit is ons vele keren gebleken, het laatst nog tijdens het interview dat het TV programma Buitenhof had met Van der Veer, zie “http://www.gezen.nl/wordpress/?p=332“. Het is een bekende sociologische wet dat in periodes van de geschiedenis waarin grote omwentelingen plaatsvinden de machthebbers en de grote gevestigde ondernemingen vaak kiezen voor de oude methodes en oude technologie, en dat de vooruitgang werd overgenomen door nieuwe bedrijven en organisaties met een frisse kijk. Het lijkt erop dat Shell geen uitzondering maakt op deze sociologische wet. Ze moeten het ook zelf maar weten. Ik hoop wel dat mijn pensioenfonds op tijd uit Shell (en de andere oliemaatschappijen) stapt, als dit niet al gebeurd is.
Een veel ernsiger zaak is het feit dat de politieke en maatschappelijke invloed van Shell in Nederland zeer groot is. Aan de mening van dit olie- en gasbedrijf wordt in Den Haag een veel te grote waarde gehecht. Het resultaat is zichtbaar: op vrijwel alle duurzaamheidsfronten scoort Nederland relatief zeer slecht.
Nederland heeft behoefte aan krachtige, onafhankelijke denkers. Aboutaleb heeft een eigen mening gevormd die gericht is op de duurzame toekomst, en heeft het lef om voor die mening uit te komen. Dat velen hem mogen volgen.
More than 100 MPs (106 at the last count) have now signed Early Day Motion 123, calling on the government to put its weight behind the development of concentrating solar power (CSP) in desert regions and a ’supergrid’ of low-loss transmission lines spanning the whole of Europe, the Middle East and North Africa.
Dr Howard Stoate MP, who posted the EDM, said “I’m delighted that these ‘DESERTEC’ proposals are winning support. CSP in desert regions has colossal potential as a source of clean energy for the world. In the light of increasingly urgent warnings from climate scientists about the need for action to cut worldwide emissions of CO2, we cannot ignore what is probably the single most effective means of cutting those emissions.
“Plentiful supplies of clean energy will increase energy security for everyone. Countries throughout the whole of Europe, North Africa and the Middle East can begin to benefit quite soon from this source of energy via the existing transmission grid. As quantities increase, the grid may be upgraded by removing bottlenecks, and by installing ‘HVDC’ technologies and smart electronics.”
Dr Gerry Wolff, Coordinator of DESERTEC-UK, said “It has been calculated that less than 1% of the world’s deserts could generate as much electricity as the world is now using. And it is feasible and economic to supply 90% of the world’s people from this source via low-loss transmission lines. The whole of the USA and the big cities in Canada may be supplied from the sunny south west of the USA, all of China may be supplied with electricity from CSP plants in the sunny north and west of the country, all of India and Pakistan may be supplied with electricity from the Thar desert. There is similar potential in the south and west of Africa, in Australia, South America, and more.”
————————
NOTES
1 These ‘DESERTEC’ proposals, developed by the ‘TREC’ international network of scientists and engineers, are underpinned by detailed research at the German Aerospace Centre (DLR), the US Department of Energy, and elsewhere. Further information may be found at www.desertec.org and www.trec-uk.org.uk.
2 Questions about the DESERTEC proposals may directed to Dr Gerry Wolff PhD CEng, Coordinator of DESERTEC-UK (18 Penlon, Menai Bridge, Anglesey, LL59 5LR. Telephone: +44 (0)1248 712962, Email: gerrywolff65@gmail.com, Web: www.trec-uk.org.uk).
3 Dr Howard Stoate MP may be contacted at Cobden House, 43 Spital Street, Dartford, Kent, DA1 2DR. Telephone: 01322 225200. Fax: 01322 225299. Email: hstoate@hotmail.com.
4 The text of EDM 123, and the list of MPs that have signed it, may be seen at http://edmi.parliament.uk/EDMi/EDMDetails.aspx?EDMID=37115&SESSION=899