Verslag van de SolarPACES 2011 conferentie in Granada, 20-23 september 2011
(download hier het volledige verslag: Verslag CSP-conferentie SolarPACE voor publicatie)
Samenvatting:
Het International Energy Agency (IEA) organiseert voor de diverse energietechnologieën samenwerkingsverbanden tussen landen, zgn. implementing agreements. Het implementing agreement voor concentrating solar power (CSP) heet SolarPACES. De belangrijkste activiteit van SolarPACES is de organisatie van de jaarlijkse wetenschappelijke conferentie over de technische, economische en politieke aspecten van CSP. In 2011werd de SolarPACES-conferentie gehouden in Granada. Vanuit Nederland waren daar dit jaar in ieder geval aanwezig: Evert du Marchie van Voorthuysen (GEZEN, Solaq), Pepijn van Kesteren (GEZEN), Geert Timmers (KEMA) en John Fransen (NEM).
De hoofdthema’s van SolarPACES 2011 betroffen de opslag van energie en het produceren van zonnestroom in de periodes van de dag waarin de vraag het grootst is.
Zonnespiegelcentrales met wamteopslag zijn in staat om zonnestroom te leveren naar behoefte. De stoomturbines die gevoed worden met de warmte uit de tanks met heet vloeibaar zout kunnen worden in- en uitgeschakeld naar behoefte. De stroomopwekkingskosten van de concurrenten van een CSP-centrale met warmteopslag zoals gasturbines en dieselgeneratoren zijn hoog, waardoor deze zonnecentrale al snel rendabel wordt. Het wereldrecord op het gebied van warmteopslag ligt nu bij de Gemasolar zonnetoren bij Écija in Spanje. Deze 140 meter hoge toren wordt beschenen door 2600 heliostaatspiegels die het vloeibare zout in de top van de toren opwarmen tot 565 oC. Na zonsondergang kunnen de 20 MWe turbines nog 15 uur op vol vermogen draaien.
Op langere termijn ligt het belang van zonnespiegelcentrales met warmteopslag in de grote bijdrage die zonne-energie kan leveren aan de basislast elektriciteitsvoorziening. Fotovoltaische zonnepanelen (PV) kunnen deze basislast niet leveren zolang de opslag van elektriciteit nog zo duur blijft. Als CSP de concurrentieslag tegen PV verliest, wat niet denkbeeldig is, zal zonne-energie niet de noodzakelijke hoofdrol kunnen gaan spelen in een fossiel-vrije mondiale energievoorziening.
Veel aandacht werd gegeven aan de mogelijkheden om CSP goedkoper te maken. Op vrijwel alle onderdelen van de waarde-keten zijn verbeteringen voorgesteld. Deze verbeteringen worden echter weer voor een deel teniet gedaan door de stijgende prijzen voor grondstoffen. Een ander aspect dat de vooruitgang van CSP remt is het conservatisme van de investeerders en de banken, die een heilig ontzag hebben voor “bewezen technologie†en uiterst risicomijdend optreden. Het gevolg is dat de meeste CSP-centrales die de laatste jaren zijn gebouwd nog steeds als twee druppels water lijken op de STEG-centrales die in de jaren ’80 in Californië zijn gebouwd: trogspiegelcentrales met 5 meter brede spiegels en synthetische olie als transportvloeistof. Van de vele uitvindingen en innovaties die op de SolarPACES-conferenties worden gepresenteerd dringt veel te weinig door tot de schaal van de grote zonnespiegelcentrales.
Naast elektriciteitsproductie d.m.v. zonnespiegels werd ook aandacht gegeven aan productie van geconcentreerde zonnewarmte voor de procesindustrie, productie van waterstof en brandstoffen waaronder zwavel, koeling en ontzilting.
Dit verslag bevat een rapportage van de meeste voordrachten op de plenaire sessies, een aantal voordrachten uit de paralelle sessie en enkele foto’s.